No Academy

Wat: No Academy (NA) is een postacademisch onderzoekslab waarmee kunst en ontwerp worden verbonden aan maatschappelijke problemen. NA brengt kunstenaars en organisaties samen die geloven dat de autonome positie van kunst tot zijn recht komt in maatschappelijk verband, in een relatie met publieke en private partijen (de partners). NA biedt beginnende kunstenaars/ontwerpers een praktijkgericht onderzoeksprogramma dat zich richt op specifieke ‘wicked problems’ (*taaie maatschappelijke vraagstukken) zoals huisvesting, obesitas, schuld en radicalisering van jongeren. Bij de start van het programma wordt iedere kunstenaar gekoppeld aan een expert, die de kunstenaar in een 1:1 meester/gezel relatie begeleidt bij het doen van een eigen onderzoek. Alle partijen zoeken samen naar ontwerpstrategieën en interventies die impact kunnen hebben op de beroepspraktijk van de kunstenaars en de wicked problems. Na afloop van het programma kan de gezel zich ‘Critical Social Designer’ noemen.
 
Hoe: Gedurende een praktijkprogramma van maximaal 12 maanden wordt gezamenlijk onderzocht wat de ‘gedeelde belangen’ van alle partijen zijn en hoe problemen kunnen worden ge-reframed, zodat dit leidt tot gezichtspunten, ontwerpen en interventies die door de partners kunnen worden geïmplementeerd. Uitgangspunt is dat kunstenaars door hun verbeeldingskracht, associatieve vermogen en onconventionele onderzoek, in staat zijn om vastgeroeste problemen op een nieuwe manier te benaderen. Daarnaast kijken alle partijen naar de impact van nieuwe technologieën, globalisering, maatschappelijke veranderingen en kunst/ontwerpethiek. Er worden meerdere strategieën ontwikkeld voor dezelfde problemen. De resultaten worden regelmatig gepresenteerd aan een kwaliteitskader dat bestaat uit het bestuur van de NA, kunstenaars, experts en partners. Door het gebruik van methodes als re-framing worden alle partijen verleid om mee te denken in richtingen die eerder ondenkbaar leken.
 
Focus: NA onderscheidt zich door haar intensieve praktijkbegeleiding en het feit dat het geen institutie is met een vast gebouw, een vaste staf en een vast curriculum. Gedurende ieder studiejaar wordt er constant kritisch gereflecteerd op het onderzoekscurriculum en het ontwikkelingsproces van de ontwerpstrategieën en deze worden bijgestuurd en aangepast n.a.v. nieuwe bevindingen. Traditioneel concentreren social designers zich ofwel op participatie, ofwel op het maken van producten voor een specifieke, locatiegebonden context. NA richt zich vooral op de processen, de interactie en de communicatie die aan het vraagstuk ten grondslag liggen. De uitkomst van de onderzoeken manifesteren zich in onverwachte interventies, ontwerpvoorstellen, systemen, gesprekken, platforms, relaties en andere vormen van kennisuitwisseling. De resultaten worden overgedragen aan partners en instellingen, die de resultaten implementeren.
 
Samenwerking: NA werkt samen met organisaties en instituties die nieuwe invalshoeken en methodieken ontwikkelen zoals het consultants bureau Twijnstra Gudde en het instituut. Op dit moment werkt NA samen met docenten en onderzoekers van: de afdeling veiligheidskunde van de Haagse Hogeschool, the Designing Out Crime research centre (Australië) en the University of Technology Sydney, aan een project onder de titel ‘Radical Reframing Identiteit en Integratie’.
 
Historie: De stichting No Academy (NA) werd in 2005 opgericht door Paul Gofferjé en Kirsten Algera als een ‘Laboratory for Art & Society’, met het doel om pas afgestudeerde beeldend kunstenaars/ontwerpers te leren werken als social designer. De NA ontwikkelde een curriculum voor een praktijkgericht researchprogramma en startte in 2008 een succesvolle pilot, waaraan drie kunstenaars deelnamen. De NA heeft sinds 2008 vier afgeronde curricula gehad. Tussen 2008 en 2013 hebben in totaal zestien beginnende kunstenaars aan één van deze curricula deelgenomen. De projecten van de kunstenaars hebben regelmatig geresulteerd in bruikbare ontwerpen en blijvende samenwerkingen met de partners. Ook hebben deze projecten geleid tot drie publicaties en een website.
 
Bestuur: Maaike Nillesen (vanaf 2000 hoofd fondsenwerving en communicatie bij het Prins Bernhard Cultuurfonds). Tabitha Kane (social designer/antropoloog). Martijn Engelbregt (directeur EGBG, designer).

 

*Taai: Maatschappelijke vraagstukken zijn vaak taaie vraagstukken. Ze zijn inhoudelijk complex omdat ze veel kanten hebben en vol van dilemma’s zijn. Het zijn vraagstukken die niemand helemaal begrijpt en waar niemand helemaal over gaat. Dat heeft als consequentie dat betrokkenen er vaak omheen lopen of naar ‘zekere’ oplossingen grijpen. Dit laatste heet in managementtermen de competency trap: je zoekt het in repertoire waarmee je bekend bent, terwijl dat juist het laatste is waar je het in deze situaties moet zoeken. (noot Hans Vermaak, ‘Constructief afwijken rond taaie vraagstukken’, in: At Your Service? No Academy 2011)